Kaspersky: kuşaklar indirimleri farklı kanallardan takip ediyor

Kaspersky’nin yayımladığı araştırmaya göre indirim ve kampanyaları takip etme yöntemleri kuşaklara göre belirgin biçimde ayrışıyor. Aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 7.200 çevrim içi tüketicinin katıldığı çalışma, aynı dönemde dolandırıcıların da bu farklılıklara göre yöntemlerini değiştirdiğini ortaya koyuyor. 2026 indirim sezonu yaklaşırken şirket, tüketicilere güvenlik önlemleri konusunda tavsiyelerde bulundu.

Araştırmaya göre Z kuşağı indirim ve kampanyaları büyük ölçüde sosyal medya ve içerik üreticilerinin paylaşımlarından öğreniyor. Baby Boomer kuşağı ise arama motorlarına ve markaların resmi web sitelerine yöneliyor. Kaspersky, dolandırıcıların TikTok’ta sahte ürün satmak için deepfake teknolojisinden, e-posta kullanan yaşlı tüketicileri hedef almak için ise kimlik avı saldırılarından yararlandığını belirtiyor.

Türkiye’de kanallar

Türkiye’de tüm yaş gruplarında indirim ve kampanyalardan haberdar olmak için en sık başvurulan kanallar şöyle sıralanıyor: markaların web siteleri ve mobil uygulamaları (%39), fiyat karşılaştırma siteleri (%38), çevrim içi pazaryerlerindeki reklamlar (%36), arama motorları (%32), aile, arkadaş ve iş çevresinden gelen tavsiyeler (%31) ve çevrim içi mağaza bildirimleri (%30). Katılımcıların %29’u sosyal medya ve içerik üreticilerini, %28’i e-postaları, yine %28’i çevrim içi reklamları tercih ettiğini söylüyor. Yapay zekâ destekli önerilerle özel tekliflerden haberdar olduğunu belirtenlerin oranı ise %20.

Kuşaklar arasındaki fark

Küresel sonuçlara göre Z ve Y kuşakları indirimleri keşfetmek için en çok sosyal medya ve içerik üreticilerinden yararlanıyor. Bu kanalı tercih edenlerin oranı tüm katılımcılarda %41, Z kuşağında %48, Y kuşağında %45. Z kuşağında markaların resmi web siteleri ve çevrim içi reklamlar da %41 ile öne çıkıyor. Z kuşağının %19’u yapay zekâ önerilerinin, %20’si markaların mesajlaşma uygulamaları üzerinden kurduğu iletişimin satın alma kararında etkili olduğunu belirtiyor.

61 yaş ve üzerindeki Baby Boomer kuşağında ise katılımcıların %38’i indirimlere arama motoru sonuçlarıyla, %39’u doğrudan çevrim içi mağazaların web siteleriyle ulaşıyor. Bu kuşakta indirim ve kampanyalara ilgi duymayanların oranı %11 ile araştırmadaki en yüksek seviyede. Kampanya e-postaları Y, X ve Baby Boomer kuşaklarının yaklaşık %30’u için hâlâ önemli bilgi kaynağı; Z kuşağında bu oran %26. Tüm yaş gruplarında yaklaşık %30 kişi aile, arkadaş ve iş arkadaşlarının tavsiyelerine başvuruyor. Televizyon, radyo, basılı yayınlar ve açık hava reklamları ise sırasıyla %21 ve %17 ile sınırlı ilgi görüyor.

Sosyal medyadaki dolandırıcılık

2026 yılında yaygınlaşan yöntemlerde siber suçlular, TikTok ve Instagram üzerinden gerçekte olmayan ürünleri satmak için yapay zekâ ve deepfake teknolojilerinden yararlanıyor. Yapay zekâyla üretilen karakterler, el yapımı olduğu iddia edilen ürünleri ya da mucizevi etkiler vaat eden sağlık ürünlerini tanıtarak tüketicileri doğrudan ödeme yapmaya yönlendiriyor. Tüketiciler ya başka platformlarda çok daha düşük fiyata satılan seri üretim bir ürünle karşılaşıyor ya da ödedikleri parayı tamamen kaybediyor. Ayrıca yapay zekâyla üretilen görsel ve açıklamalar nedeniyle teslim edilen ürünler, satın alma öncesi sunulan görsellerden önemli ölçüde farklı olabiliyor. TikTok Shop yapay zekâyla üretilen yanıltıcı reklamları denetlediğini belirtse de tüketicilerin tekliflerin güvenilirliğini kendilerinin sorgulaması gerekiyor.

Kaspersky, sosyal ağlarda cazip teklifleri inceleyen tüketicilere şu önerilerde bulundu: Satıcının profilini inceleyin; hesabın yeni açılmış olması ya da kullanıcı adının sık değiştirilmesi şüphe sebebidir. Yorumları kontrol edin; yorumlar kapalıysa ya da yalnızca botlara benzeyen tekdüze ifadelerden oluşuyorsa temkinli olun. Yapay zekâya özgü işaretleri tanıyın: kıyafetlere karışan saç telleri ya da havada asılı görünen, birbirine geçmiş nesneler bu işaretlerdendir; yapay zekâ üretimi bir içerik tek başına ürünün sahte olduğu anlamına gelmez ama dikkat gerektirir. TikTok ve Instagram yapay zekâ içeriklerinin etiketlenmesini zorunlu tutuyor; yapay zekâ üretimi görünüp etiketsiz paylaşılan gönderiler de uyarı işaretidir. Ödemelerde platformun güvenli ödeme sistemlerini, örneğin Instagram Checkout ya da Facebook Pay gibi entegre altyapıları veya PayPal gibi güvenilir üçüncü taraf sağlayıcıları tercih edin; doğrudan havale ya da EFT yerine bu yöntemlerin koruma sağladığını belirtin. Kaspersky Premium’un Çevrim İçi Ödeme Koruması ek bir güvenlik katmanı sunuyor.

Arama motorları ve e-posta

Kaspersky, arama motorlarının da her zaman güvenli olmayabileceği uyarısında bulunuyor. E-postalar, perakendecilerin web siteleri ve çevrim içi pazaryerleri tüketicilerin güvendiği kanallar olduğu için siber suçluların öncelikli hedefleri arasında yer alıyor. Şirket tüketicilere şu alışkanlıkları öneriyor: gerçek olamayacak kadar cazip tekliflere karşı dikkatli olun; ziyaretçiyi hemen karar vermeye zorlayan sitelerden, iade ya da değişim kabul etmeyen satıcılardan uzak durun; URL’lerdeki küçük yazım hatalarını ve sıra dışı karakterleri inceleyin; e-posta ve mesajlaşma uygulamalarındaki bağlantılardan gelen sitelere ekstra temkinle girin. Kaspersky, sahte sitelere ve kimlik avı sayfalarına karşı Kaspersky Premium gibi güçlü anti-phishing bileşeni olan bir güvenlik çözümü kullanılmasını öneriyor. Şirket, Kaspersky Premium’un 2025 yılında AV-Comparatives tarafından yapılan Sahte Mağaza Tespiti testinde "Onaylı" sertifikası aldığını belirtiyor.

Çevrim içi alışveriş için ayrı bir banka kartı ya da sanal kart kullanılması, tüm banka ve kredi kartı hesaplarında işlem bildirimlerinin açılması ve kart ile kimlik doğrulama bilgilerinin Kaspersky Password Manager gibi şifreli bir dijital kasada saklanması tavsiye ediliyor.

Kaspersky Tüketici İş Biriminden Sorumlu Başkan Yardımcısı Marina Titova, değerlendirmesinde "Dijital eğilimlerin tüm yaş gruplarında çevrim içi satın alma alışkanlıklarını yeniden şekillendirdiğini görüyoruz" dedi. Titova, geleneksel kampanya kanallarının yerini internet üzerinden sunulan tekliflerin aldığını, sosyal medya ve yapay zekânın da arama motorları ile marka sitelerinin önüne geçmeye başladığını söyledi. Titova, genç kuşakların alışverişi bir eğlence deneyimi olarak gördüğünü, ileri yaş gruplarının ise alışverişi ihtiyaç duydukları ürünleri bulmak için yaptığını belirtti. Hiçbir yaş grubunun siber tehditlere karşı tamamen güvende olmadığını vurgulayan Titova, şirketin farklı dolandırıcılık senaryolarına karşı çok katmanlı koruma sunmayı hedeflediğini ifade etti.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı